Elandsgracht Amsterdam

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

Op dit adres was vroeger een garage gevestigd. Zo’n mooie ouderwetse, met benzinepompen aan de straat. De afmetingen van het pand aan de binnenkant doen al een dergelijk soort verleden vermoeden, want anders is zo’n gigantische ruimte haast niet in te delen. EkoPlaza maakt echter goed gebruik van de ruimte met overzichtelijk ingedeelde, ruim bemeten schappen. Het betrekt haar producten van ‘s lands grootste biologische groothandel Udea in Veghel. Ronald zwaait hier sinds 2013 de scepter. Hij wordt in zijn zaak ondersteund door achttien man personeel. Tien jaar geleden telde De Natuurwinkel, zoals de EkoPlaza toen nog heette, nog maar zeven vestigingen in heel Nederland. Dat is nu gegroeid tot meer dan vijftig filialen. Het mag duidelijk zijn dat EkoPlaza de biologische vruchten plukt van een groeiende vraag naar producten zonder kunstmatige toevoegingen. Kom vooral eens een kijkje nemen in deze ‘grote kleine’ supermarkt.

H.J. van de Kerkhof, gespecialiseerd in passementen en fournituren, is sinds 1938 niet alleen een begrip in Amsterdam geworden, maar in het hele land, en zelfs voorbij de landsgrenzen. De opa van huidige eigenaresse Manuela Groot vestigde zich destijds op Wolvenstraat 9-11. In de zomer van 2010 verhuisde de zaak naar Elandsgracht 43. In al die jaren is het bedrijf doorgegeven van grootvader op vader, en vervolgens van vader op dochter. Het is de enige passementenwinkel in Nederland, met een omvangrijke, veelal vaste clientèle die tot over de landsgrenzen reikt. Je treedt hier binnen in een rijkelijk beklede en versierde winkel, die van binnen een opulente en tegelijkertijd bescheiden uitstraling heeft. Tegelijk zou je pardoes de winkel voorbij lopen als je het huisnummer niet wist. Dat bescheiden aangezicht vormt een fraai contrast met de statige geschiedenis van de winkel. Zo deden in het verleden de Nederlandse Opera Stichting, Paleis het Loo en de kostuumafdeling van het Nationale Ballet al met succes een beroep op de kunde en kennis van deze zaak.

Sinds 1984 alweer een vaste waarde op de gracht, eentje waar buurtbewoners elkaar vaak tegenkomen. Waar lekkernijen en eersteklas service al niet goed voor zijn. Destijds gevraagd door zwager Arnold Cornelis, staat Joke inmiddels de volle 28 jaar achter de toonbank, met nog net zo veel enthousiasme en vriendelijkheid als in het begin. Dat is met name te danken aan vaste klanten. Het mooie van deze banketbakker is dat ze alles zelf maken op de eerste locatie die Arnold Cornelis opzette, aan de Van Baerlestraat. Zelf maakt Joke nog regelmatig verse appeltaart of de specialiteit van het huis: kroketten. De geur van heerlijkheden die zich dagelijks op de hoek van de Hazenstraat en de Elandsgracht verspreidt, ruikt Joke zelf niet meer, maar de voorbijgangers des te meer. Een beter uithangbord is dan ook nauwelijks denkbaar. Komt dat zien – en vooral proeven.

Hier op de gracht bevindt zich de vijfde en kleinste vestiging van het Vlaamsch Broodhuys in Amsterdam. De locatie werd in 2007 vanwege de omgeving uitgekozen door het Vlaamsch Broodhuys. De vestiging is met zijn gezellige, opgeruimde uitstraling dan ook op het kleinschalige ingesteld. Uitgestalde broodjes en taartjes wekken de eetlust op, als ook de menukaart. Alles is dagvers, en wordt voor je neus klaar gemaakt. Het Vlaamsch Broodhuys heeft z’n eigen logistiek en is dus niet op derden aangewezen. Brood wordt volgens eigen recept in Vlaardingen gebakken en elke ochtend voor dag en dauw op elke vestiging aangeleverd. Er is geen wifi, maar dat maakt het juist een goede plek om je eten en drinken echt te proeven en contact te hebben met andere mensen. Cash betalen is niet langer mogelijk. Uit hygiène- en veiligheidsoogpunten kan er alleen nog gepind worden.

Denim boetiek Tenue de Nîmes opende haar deuren tijdens de eerste golf van economische ellende in november 2008. Eigenaars Menno van Meurs en Rene Strolenberg wisten dat een combinatie van service, sfeer en persoonlijke benadering de sleutel tot succes zou zijn. Die factoren, gecombineerd met de hoogstaande kwaliteit van hun producten, heeft Tenue de Nîmes een grote schare trouwe fans van over de hele wereld opgeleverd. Al ruim drie jaar doorstaat Tenue met glans alle economische malheur en won in 2011 als klap op de vuurpijl de ING retail-prijs voor beste innovatie. Zoals de vakjury het treffend omschrijft: met een zorgvuldig opgebouwd merkimago, een voortreffelijk product, deskundig en enthousiasmerend personeel en een uitstekende service als basis, brengt Tenue de Nîmes de inspiratie terug naar waar die thuis hoort: de winkelvloer.

Deze winkel, vernoemd naar het Franse woord voor “sneakers”, opende half april 2012 haar deuren. “Sneakers? Gympen bedoelt U zeker.” Nee, we bedoelen echt sneakers. Gympen draag je in het weekend en dan jaren achter elkaar tot ze van je voeten afvallen. Sneakers zijn van de buitencategorie. Modieus met een strak ontwerp, het is aanvaardbaar schoeisel in de betere uitgaansgelegenheden en in sommige gevallen zelfs op catwalks. Het is zo ongeveer die context die uit wordt gedragen in deze winkel van eigenaar Jeffrey Sluijzer en Daan de Greef. Het interieur is mooi, chique bijna, maar niet intimiderend. De schoenen die door Baskèts verkocht worden zijn veelal van de bekende grote merken maar ook modellen van de minder bekende en meer exclusieve huizen liggen hier gebroederlijk naast elkaar. Het spreekt voor Baskèts dat het ook oog heeft voor lokale merken zoals Locals AMS.

Edwin en Henk, het duo dat inmiddels goed is voor vijf franchisezaken in Amsterdam, leiden hun winkels als allesbehalve franchise zaken. Waar aan het woord franchise misschien het stereotype beeld hangt van omzet, omzet, omzet, kon de aanpak van Edwin en Henk niet tegengestelder zijn. Het personeel wordt werkenderwijs geschoold in alles wat kaas is en er mee te maken heeft, door middel van proeverijen en zelfstandig werken. Advies en beleving zijn de sleutelwoorden van deze drukke, maar gepassioneerde kaaskenners. En dat straalt zowel het personeel als de winkel zelf ook uit. Een winkel waar je graag even binnenloopt en je vervolgens met alle plezier laat verleiden door de fraai uitgestalde producten. Klamp een willekeurige medewerker aan en die kan je iets extra’s vertellen over werkelijk elk stuk kaas, naast dat het lekker is en goed te betalen. Tromp Kaashuis op nummer 27 is sinds augustus 2011 open en een vertrouwde toevoeging aan de Elandsgracht.

Ken je het soort winkels waar je in eerste instantie pardoes voorbij loopt, maar drie stappen later omdraait omdat je voelt dat je net iets opmerkelijks voorbij zag komen? Gr8cht is zo’n winkel. Alleen daarom al is deze winkel een waardevolle aanwinst. Eigenaresse Jos opende de deuren in april 2012, en is heel blij met haar keuze, al was het maar vanwege de drukte op straat. De winkel heeft een gezellige sfeer, als je er binnenstapt en rondkijkt word je blij van de uitgestalde voorwerpen die je ziet. Dat is dan ook precies hoe Jos haar producten selecteert: als zij er blij van wordt, koopt ze het in. En hier hoeft echt geen professor aan te pas te komen om te constateren dat het niet alleen makkelijker, maar ook leuker is om dingen te verkopen waar je zelf in gelooft en vrolijk van wordt. Je kunt hier kleding, kaarsen, zeep en theedoeken vinden, maar ook unieke woonaccessoires en vintage eettafels, dus of je budget nou klein is of groot, slagen doe je hier sowieso wel.

Deze zaak, die in 2015 alweer vijftig, ja vijf-tig, jaar bestaat, heeft in al die jaren dat het daadwerkelijk op de Elandsgracht gevestigd was, haar reputatie opgebouwd als een kleine zaak met een groot hart. Soms is het enige wat je kan maken of breken een combinatie van geduld, betrouwbaarheid en kwaliteit. Zijn klandizie bestaat deels uit buurtbewoners en deels uit horeca gelegenheden verspreid over heel Amsterdam. Coert, de eigenaar met de eeuwige glimlach op het gelaat, wast en vouwt al bijna de helft van zijn leven kleren en beleeft nog elke dag plezier aan zijn werk. De tonnen waspoeder die er in de loop der jaren door heen zijn gegaan hebben overduidelijk zijn zintuigen en zijn perspectief niet aangetast. Gelukkig maar. Dan kan hij straks met een schoon geweten met pensioen.