Elandsgracht Amsterdam

Op dit adres was vroeger een garage gevestigd. Zo’n mooie ouderwetse, met benzinepompen aan de straat. De afmetingen van het pand aan de binnenkant doen al een dergelijk soort verleden vermoeden, want anders is zo’n gigantische ruimte haast niet in te delen. EkoPlaza maakt echter goed gebruik van de ruimte met overzichtelijk ingedeelde, ruim bemeten schappen. Het betrekt haar producten van ‘s lands grootste biologische groothandel Udea in Veghel. Ronald zwaait hier sinds 2013 de scepter. Hij wordt in zijn zaak ondersteund door achttien man personeel. Tien jaar geleden telde De Natuurwinkel, zoals de EkoPlaza toen nog heette, nog maar zeven vestigingen in heel Nederland. Dat is nu gegroeid tot meer dan vijftig filialen. Het mag duidelijk zijn dat EkoPlaza de biologische vruchten plukt van een groeiende vraag naar producten zonder kunstmatige toevoegingen. Kom vooral eens een kijkje nemen in deze ‘grote kleine’ supermarkt.

Hair Look kan met recht een der hoekstenen van de gracht worden genoemd aangezien het al meer dan 30 jaar op de verre hoek is gevestigd. Eigenaar Peter praat er met grote bescheidenheid over waardoor het bijna als niet meer dan een leuk weetje overkomt. Als verklaring voor drie decennia Hair Look geeft Peter aan dat hij altijd zijn eigen koers is blijven varen en uitbreidingsdrift hem vreemd is. Het enige dat hij heeft toegevoegd is de zogenoemde fish massage waarbij kleine Kangal visjes je voeten een peeling geven. De zaak is klein – bijna te klein ben je geneigd te denken. Alles past precies en er heerst een vrolijke ontspannen sfeer mede dank zij de goedlachse en behulpzame werkneemsters. Service staat hoog  in het vaandel van de zaak waar letterlijk iedereen zonder afspraak terecht kan. En mocht je even moeten wachten dan kun je altijd gebruik maken van een van de laptops. Ideaal en niet een voor de hand liggende service bij een kapper. Je zou bijna zeggen dat de zaak  geknipt is voor de Elandsgracht.

Deze zaak, die in 2015 alweer vijftig, ja vijf-tig, jaar bestaat, heeft in al die jaren dat het daadwerkelijk op de Elandsgracht gevestigd was, haar reputatie opgebouwd als een kleine zaak met een groot hart. Soms is het enige wat je kan maken of breken een combinatie van geduld, betrouwbaarheid en kwaliteit. Zijn klandizie bestaat deels uit buurtbewoners en deels uit horeca gelegenheden verspreid over heel Amsterdam. Coert, de eigenaar met de eeuwige glimlach op het gelaat, wast en vouwt al bijna de helft van zijn leven kleren en beleeft nog elke dag plezier aan zijn werk. De tonnen waspoeder die er in de loop der jaren door heen zijn gegaan hebben overduidelijk zijn zintuigen en zijn perspectief niet aangetast. Gelukkig maar. Dan kan hij straks met een schoon geweten met pensioen.

In het relatief korte tijdsbestek van zeven jaar hebben Jurgen Ambrosius en zijn vrouw met speelgoedwinkel de Kleine Eland hier een vaste plek gevonden, en zijn ook niet meer weg te denken. Met een basisschool om de hoek zitten ze niet om klandizie verlegen. Mond-tot-mond reclame doet daarnaast heel veel, zo niet alles, voor deze specialist in klassiek speelgoed. In 1993 begonnen ze een speelgoedwinkel, dus ze zitten zowaar alweer 20 jaar in het vak. Via-via kwam het echtpaar in contact met de vorige eigenaar van de winkel op nummer 58. Door dat contact warm te houden waren zij een logische keus als nieuwe uitbater. Sindsdien vindt hun geweldige speelgoed, dat welhaast authentiek en ambachtelijk aandoet, gretig aftrek. Niet alles hoeft elektronisch te piepen of een scherm te hebben. Eenvoudig maar mooi en degelijk gemaakt speelgoed, wat bij velen van ons herinneringen oproept naar onze eigen jeugd.

Balthazar’s Keuken is gevestigd in een voormalige smidse. Het interieur is smal en oogt gezellig en uitnodigend. Het creëert een intieme sfeer als men ’s avonds bijna van de borden van de buren kan mee eten. Het menu wordt verrassenderwijs door de chefkok zelf bepaald. Er resteert voor de klant slechts de keuze tussen vlees of vis.  Met de komst van het internet als wereldwijd toegankelijk forum kreeg de amateur recensent zijn gedroomde medium om her en der zijn of haar ongezouten mening te spuien over bezochte restaurants. Vaak gespeend van enige nuance. Desondanks valt over Balthazar’s keuken nauwelijks een kritische noot te ontdekken. Als een sterk concept zo gedegen en bewust neergezet en uitgebaat wordt als eigenaars Alain Parry en Karin Gaasterland doen, is dat niet verwonderlijk. De overvloed aan lofzangen mag toegerekend worden aan hun visie, toewijding en begrip van goede service. Bovenal is het consequent hoge niveau van het geserveerde eten dat, net als alle andere zaken hier op de Elandsgracht dagelijks demonstreren: kwaliteit weerstaat alles – van crisis tot critici. Balthazar’s keuken is vier dagen per week geopend: woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag. Reserveren is aanbevolen – vaker wel dan niet zit het restaurant de hele avond vol.

De winkel bestaat hier nu 15 jaar. Eigenaar Frits werkte daarvoor bij Kodak, waar hij zijn (technische) kennis van de fotografie opdeed. Op een gegeven moment voelde hij dat het moment daar was om voor zich zelf te beginnen. Hij was op zoek naar iets kleinschaliger. Daarnaast wilde hij zijn ideeën over dienstverlening en klantcontact graag in praktijk brengen. Dat zorgt er inmiddels voor dat zelfs mensen uit België en Duitsland hem fotobestanden toesturen met allerlei verzoeken. Men kan in de winkel terecht voor pasfoto’s maar ook voor kamerbrede afdrukken. Deze veelzijdigheid maakt Key Color dan ook een geliefde plek bij een groot en variërend clientèle. Van multinationals tot een bejaarde buurvrouw –ze verlaten zich allemaal al jaren op zijn maatwerk. ’s Lands bekendste paparazzo is kind aan huis, als ook een van ‘s werelds bekendste modellen komt hier nog binnen om pasfoto’s te laten maken. Men kan in de winkel zelf foto’s afdrukken van digitale dragers, maar die ontsnappen niet aan de expert blik van Frits, die her en der een correctie toepast om de klant met de best en mooist mogelijke foto’s de deur uit te laten gaan.

Als er een plek in Amsterdam is die bewijst dat wat je van ver haalt niet per se leuker of lekkerder is, dan doet het woonbootmuseum dat wel. Dat blijkt wel uit het feit dat menig Amsterdammer versteld  staat bij een bezoek. Schitterend gelegen in de Prinsengracht bivakkeert de Hendrika Maria al sinds 1997 pal aan het begin van de Elandsgracht. Initiatiefnemer Vincent van Loon kwam op het idee voor het museum toen hij als woonbootbewoner dagelijks tientallen nieuwsgierige blikken op zijn woonboot gericht wist. Het idee bleek een schot in de roos. De bezoekersaantallen overtreffen alle verwachtingen. De boot dateert uit 1914 en is zelfs enkele jaren afgezonken geweest, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, om het uit handen van de bezetter te houden. Het museum biedt een uniek kijkje in het wonen op het water, en -weliswaar door kleine raampjes- een zeer ander perspectief op de gracht en de majestueuze panden daar aan gelegen.

Rob waagde in 2007 de sprong naar een eigen galerie, na jaren een galerie geleid te hebben met een compagnon. Hij kon toen weliswaar een deel van de kunstenaars die hij al onder zijn hoede had, meenemen. Om zijn nieuwe project echt te doen slagen moest hij als de wiedeweerga nieuwe kunstenaars er bij zoeken. Dankzij zijn vinger aan de pols van de Rietveld Academie en via zijn wijdvertakte netwerk slaagde hij daar in. Deze galerie van moderne sieraden komt voort uit een hobby die Rob al had in zijn tijd als sociaal hulpverlener, jaren terug. De man van Rob is architect en deelde die interesse en fascinatie. Samen runnen ze nu al bijna 7 jaar de galerie, met groeiend enthousiasme. Tot hun beider grote vreugde trekt de naam Koudijs, de bijbehorende reputatie en het plezier in hun werk, meer en meer kunstenaars aan. Daarin is het interessant op te merken dat er zowel grote, gevestigde namen tussen zitten, als nieuwe, jongere kunstenaars. Tot hun clientèle behoren niet alleen musea, maar ook verzamelaars en zelfs voorbijgangers, niet zelden toeristen, die de nodige kennis blijken te bezitten.

HP Horloges is, zeker voor de kenner en liefhebber, een juweeltje op de Elandsgracht. Eigenaar Henk Pieterse wilde in 1990 zijn geluk beproeven als winkelhouder door antieke meubels te verkopen. Ondernemer was hij al – tot in zijn hart en zijn nieren – door jarenlang als marktkoopman hier in Amsterdam handel te drijven. Het pand op nummer 38 stond leeg, waarop Henk zich geen twee keer bedacht. Eind jaren negentig legde hij uit persoonlijke interesse een mooi horloge in de etalage. Voor hij het wist was het verkocht. Na dat experiment meerdere keren herhaald te hebben, en zijn eigen voorliefde voor mooie, exclusieve horloges maar bleef groeien, richtte Henk zich met zijn winkel exclusief toe op horloges. Nu, ruim een decennium later, floreert zijn bedrijf, vooral omdat onder kenners, verzamelaars en liefhebbers zijn naam vaak rondgaat als het om zijn aanbod en uitmuntende service gaat. Ook op internet fora en beurzen in binnen- en buitenland is hij een bekende aanwezigheid. Zijn aanbod varieert van de bijzonder-maar-ook-voor-stervelingen-betaalbaar categorie tot de zeer-zeer-exclusieve-zeldzame-en navenant-dure uurwerken. Alleen daarom al is het bijzonder fijn etalage kijken of rondsnuffelen in de winkel zelf.

H.J. van de Kerkhof, gespecialiseerd in passementen en fournituren, is sinds 1938 niet alleen een begrip in Amsterdam geworden, maar in het hele land, en zelfs voorbij de landsgrenzen. De opa van huidige eigenaresse Manuela Groot vestigde zich destijds op Wolvenstraat 9-11. In de zomer van 2010 verhuisde de zaak naar Elandsgracht 43. In al die jaren is het bedrijf doorgegeven van grootvader op vader, en vervolgens van vader op dochter. Het is de enige passementenwinkel in Nederland, met een omvangrijke, veelal vaste clientèle die tot over de landsgrenzen reikt. Je treedt hier binnen in een rijkelijk beklede en versierde winkel, die van binnen een opulente en tegelijkertijd bescheiden uitstraling heeft. Tegelijk zou je pardoes de winkel voorbij lopen als je het huisnummer niet wist. Dat bescheiden aangezicht vormt een fraai contrast met de statige geschiedenis van de winkel. Zo deden in het verleden de Nederlandse Opera Stichting, Paleis het Loo en de kostuumafdeling van het Nationale Ballet al met succes een beroep op de kunde en kennis van deze zaak.