Elandsgracht Amsterdam

In het relatief korte tijdsbestek van zeven jaar hebben Jurgen Ambrosius en zijn vrouw met speelgoedwinkel de Kleine Eland hier een vaste plek gevonden, en zijn ook niet meer weg te denken. Met een basisschool om de hoek zitten ze niet om klandizie verlegen. Mond-tot-mond reclame doet daarnaast heel veel, zo niet alles, voor deze specialist in klassiek speelgoed. In 1993 begonnen ze een speelgoedwinkel, dus ze zitten zowaar alweer 20 jaar in het vak. Via-via kwam het echtpaar in contact met de vorige eigenaar van de winkel op nummer 58. Door dat contact warm te houden waren zij een logische keus als nieuwe uitbater. Sindsdien vindt hun geweldige speelgoed, dat welhaast authentiek en ambachtelijk aandoet, gretig aftrek. Niet alles hoeft elektronisch te piepen of een scherm te hebben. Eenvoudig maar mooi en degelijk gemaakt speelgoed, wat bij velen van ons herinneringen oproept naar onze eigen jeugd.

Als er een plek in Amsterdam is die bewijst dat wat je van ver haalt niet per se leuker of lekkerder is, dan doet het woonbootmuseum dat wel. Dat blijkt wel uit het feit dat menig Amsterdammer versteld  staat bij een bezoek. Schitterend gelegen in de Prinsengracht bivakkeert de Hendrika Maria al sinds 1997 pal aan het begin van de Elandsgracht. Initiatiefnemer Vincent van Loon kwam op het idee voor het museum toen hij als woonbootbewoner dagelijks tientallen nieuwsgierige blikken op zijn woonboot gericht wist. Het idee bleek een schot in de roos. De bezoekersaantallen overtreffen alle verwachtingen. De boot dateert uit 1914 en is zelfs enkele jaren afgezonken geweest, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, om het uit handen van de bezetter te houden. Het museum biedt een uniek kijkje in het wonen op het water, en -weliswaar door kleine raampjes- een zeer ander perspectief op de gracht en de majestueuze panden daar aan gelegen.

Stef Comman is een 3e generatie fietsenmaker. Zoals met een hoop succesverhalen kwam ook Stef’s carrière min of meer bij toeval tot stand. Zijn opa had een fietsenhandel overgenomen die in 1936 op deze locatie op nr 110 gevestigd was.Dit werd te zijner tijd overgenomen door de vader van Stef. Door stages bij meerdere vooraanstaande fietshandels in Amsterdam, onder het oog van  leermeesters met decennia aan ervaring en kennis raakte Stef bevangen door het vak. Tegenwoordig runt hij rijwielhandel Comman  eigenhandig. Met een kwinkslag hier en een knipoog daar adviseert hij zijn klanten, maar eerlijkheid staat altijd voorop. Als Comman een vaandel had, zou hij er vakmanschap en kwaliteit hoog in hebben staan. Deze vakman houdt van zijn werk. Door de aanhoudende economische malaise merkte hij dat grote fietsmerken meer en meer concessies doen aan hun producten om hun prijs constant te houden maar de productie goedkoper te maken. Uit pure onvrede en frustratie begon Stef zijn eigen lijn van fietsen, gemaakt in Nederland en België, bij gerenommeerde namen. Zijn fietsen, waarvan de stadsfiets het pronkstuk genoemd mag worden, kost dan wel meer dan de gemiddelde fiets, hij is ook mooier, duurzamer en meer solide dan de rest. En zo bouwt hij gestaag zijn reputatie uit.

Sinds 1984 alweer een vaste waarde op de gracht, eentje waar buurtbewoners elkaar vaak tegenkomen. Waar lekkernijen en eersteklas service al niet goed voor zijn. Destijds gevraagd door zwager Arnold Cornelis, staat Joke inmiddels de volle 28 jaar achter de toonbank, met nog net zo veel enthousiasme en vriendelijkheid als in het begin. Dat is met name te danken aan vaste klanten. Het mooie van deze banketbakker is dat ze alles zelf maken op de eerste locatie die Arnold Cornelis opzette, aan de Van Baerlestraat. Zelf maakt Joke nog regelmatig verse appeltaart of de specialiteit van het huis: kroketten. De geur van heerlijkheden die zich dagelijks op de hoek van de Hazenstraat en de Elandsgracht verspreidt, ruikt Joke zelf niet meer, maar de voorbijgangers des te meer. Een beter uithangbord is dan ook nauwelijks denkbaar. Komt dat zien – en vooral proeven.

Burgermeester is opgericht door drie vrienden met horeca ervaring en jeukende handen om zelf iets te gaan ondernemen. Ze besloten hamburgers te maken, maar dan ook echt goede. Hamburgers met smaak. Met lekker brood en goed, verantwoord vlees, zodat het water je in de mond loopt als je er een plaatje van ziet. Het rundvlees hebben de heren persoonlijk gevonden op landgoed Palmesteyn in de Betuwe. Hier wordt het Franse ras Blonde D’Aquitaine gefokt: eerlijk en gezond rundvlees van de mooiste koeien. Ander vlees, zoals lam, wordt op vergelijkbare manier betrokken van boeren die ook het beste met hun dieren voor hebben. Daarnaast draait het in deze zaak, die is ingericht als een Amerikaanse diner, om simpele producten met veel smaak. Joris zorgt daarbij als manager en bewoner van de Elandsgracht voor een persoonlijke touch. Komt dat zien, maar vooral: komt dat proeven.

HP Horloges is, zeker voor de kenner en liefhebber, een juweeltje op de Elandsgracht. Eigenaar Henk Pieterse wilde in 1990 zijn geluk beproeven als winkelhouder door antieke meubels te verkopen. Ondernemer was hij al – tot in zijn hart en zijn nieren – door jarenlang als marktkoopman hier in Amsterdam handel te drijven. Het pand op nummer 38 stond leeg, waarop Henk zich geen twee keer bedacht. Eind jaren negentig legde hij uit persoonlijke interesse een mooi horloge in de etalage. Voor hij het wist was het verkocht. Na dat experiment meerdere keren herhaald te hebben, en zijn eigen voorliefde voor mooie, exclusieve horloges maar bleef groeien, richtte Henk zich met zijn winkel exclusief toe op horloges. Nu, ruim een decennium later, floreert zijn bedrijf, vooral omdat onder kenners, verzamelaars en liefhebbers zijn naam vaak rondgaat als het om zijn aanbod en uitmuntende service gaat. Ook op internet fora en beurzen in binnen- en buitenland is hij een bekende aanwezigheid. Zijn aanbod varieert van de bijzonder-maar-ook-voor-stervelingen-betaalbaar categorie tot de zeer-zeer-exclusieve-zeldzame-en navenant-dure uurwerken. Alleen daarom al is het bijzonder fijn etalage kijken of rondsnuffelen in de winkel zelf.

H.J. van de Kerkhof, gespecialiseerd in passementen en fournituren, is sinds 1938 niet alleen een begrip in Amsterdam geworden, maar in het hele land, en zelfs voorbij de landsgrenzen. De opa van huidige eigenaresse Manuela Groot vestigde zich destijds op Wolvenstraat 9-11. In de zomer van 2010 verhuisde de zaak naar Elandsgracht 43. In al die jaren is het bedrijf doorgegeven van grootvader op vader, en vervolgens van vader op dochter. Het is de enige passementenwinkel in Nederland, met een omvangrijke, veelal vaste clientèle die tot over de landsgrenzen reikt. Je treedt hier binnen in een rijkelijk beklede en versierde winkel, die van binnen een opulente en tegelijkertijd bescheiden uitstraling heeft. Tegelijk zou je pardoes de winkel voorbij lopen als je het huisnummer niet wist. Dat bescheiden aangezicht vormt een fraai contrast met de statige geschiedenis van de winkel. Zo deden in het verleden de Nederlandse Opera Stichting, Paleis het Loo en de kostuumafdeling van het Nationale Ballet al met succes een beroep op de kunde en kennis van deze zaak.

Engels Verf is een van vele ondernemers die al meer dan drie decennia de Elandsgracht siert en fier overeind blijft, ondanks economische tegenspoed, ingrijpende en langdurige werkzaamheden aan brug of straat, en steeds kritischer wordende klanten. Dit specialistische bedrijf richt zich strikt op verf. Een zeldzaamheid tegenwoordig, volgens eigenaar Rolf, zoon en opvolger van de oprichter. Rolf praat gepassioneerd over zijn zaak en vindt zijn werk naar eigen zeggen elke dag leuker worden. Dat mag bijzonder worden genoemd en komt, naast zichzelf, zijn klanten ten goede. Hij en zijn personeelsleden, die al jaren meedraaien in de zaak, laten zich regelmatig bijscholen om hun expertise op peil te houden. Het predicaat van expert en specialist moet je verdienen, maar vooral zien te houden, zo luidt de even olijke als nuchtere constatering van de enige telg van de familie Engels die nog in de zaak werkzaam is. Onlangs is de winkel groots verbouwd en klaar gemaakt voor de volgende 40 jaar.

Ken je het soort winkels waar je in eerste instantie pardoes voorbij loopt, maar drie stappen later omdraait omdat je voelt dat je net iets opmerkelijks voorbij zag komen? Gr8cht is zo’n winkel. Alleen daarom al is deze winkel een waardevolle aanwinst. Eigenaresse Jos opende de deuren in april 2012, en is heel blij met haar keuze, al was het maar vanwege de drukte op straat. De winkel heeft een gezellige sfeer, als je er binnenstapt en rondkijkt word je blij van de uitgestalde voorwerpen die je ziet. Dat is dan ook precies hoe Jos haar producten selecteert: als zij er blij van wordt, koopt ze het in. En hier hoeft echt geen professor aan te pas te komen om te constateren dat het niet alleen makkelijker, maar ook leuker is om dingen te verkopen waar je zelf in gelooft en vrolijk van wordt. Je kunt hier kleding, kaarsen, zeep en theedoeken vinden, maar ook unieke woonaccessoires en vintage eettafels, dus of je budget nou klein is of groot, slagen doe je hier sowieso wel.

Hier op de gracht bevindt zich de vijfde en kleinste vestiging van het Vlaamsch Broodhuys in Amsterdam. De locatie werd in 2007 vanwege de omgeving uitgekozen door het Vlaamsch Broodhuys. De vestiging is met zijn gezellige, opgeruimde uitstraling dan ook op het kleinschalige ingesteld. Uitgestalde broodjes en taartjes wekken de eetlust op, als ook de menukaart. Alles is dagvers, en wordt voor je neus klaar gemaakt. Het Vlaamsch Broodhuys heeft z’n eigen logistiek en is dus niet op derden aangewezen. Brood wordt volgens eigen recept in Vlaardingen gebakken en elke ochtend voor dag en dauw op elke vestiging aangeleverd. Er is geen wifi, maar dat maakt het juist een goede plek om je eten en drinken echt te proeven en contact te hebben met andere mensen. Cash betalen is niet langer mogelijk. Uit hygiène- en veiligheidsoogpunten kan er alleen nog gepind worden.