Elandsgracht Amsterdam

Sinds 1984 alweer een vaste waarde op de gracht, eentje waar buurtbewoners elkaar vaak tegenkomen. Waar lekkernijen en eersteklas service al niet goed voor zijn. Destijds gevraagd door zwager Arnold Cornelis, staat Joke inmiddels de volle 28 jaar achter de toonbank, met nog net zo veel enthousiasme en vriendelijkheid als in het begin. Dat is met name te danken aan vaste klanten. Het mooie van deze banketbakker is dat ze alles zelf maken op de eerste locatie die Arnold Cornelis opzette, aan de Van Baerlestraat. Zelf maakt Joke nog regelmatig verse appeltaart of de specialiteit van het huis: kroketten. De geur van heerlijkheden die zich dagelijks op de hoek van de Hazenstraat en de Elandsgracht verspreidt, ruikt Joke zelf niet meer, maar de voorbijgangers des te meer. Een beter uithangbord is dan ook nauwelijks denkbaar. Komt dat zien – en vooral proeven.

Bij binnenkomst waan je je in een oase. Toepasselijk, gezien Thea de Vegte’s aanbod van sieraden, handgemaakte beelden, gebruiksvoorwerpen, textiel en decoraties uit Afrikaanse, Arabische, Hindoeïstische en Boeddhistische culturen. Het is tot de dag van vandaag een echte speciaalzaak. De winkel, die zich uitstrekt tot in de kelder, is bezaaid met ambachtelijke, vaak antieke, producten. Fraai uitgestalde vitrines en aangeklede muren maken de sensatie van de oase compleet. Thea begon met verzamelen uit persoonlijke interesse toen ze in de jaren 60 al liftend de wereld rondtrok. Uiteindelijk begon ze in 1967 de winkel. Veel van haar vaste klanten hebben nu kinderen of kleinkinderen die regelmatig bij nummer 105 binnen komen lopen. Sinds zeven jaar is Thea gevestigd op deze locatie aan de Elandsgracht, na eerder 23 jaar op nummer 128 gezeten te hebben, recht aan de overkant.

Rob waagde in 2007 de sprong naar een eigen galerie, na jaren een galerie geleid te hebben met een compagnon. Hij kon toen weliswaar een deel van de kunstenaars die hij al onder zijn hoede had, meenemen. Om zijn nieuwe project echt te doen slagen moest hij als de wiedeweerga nieuwe kunstenaars er bij zoeken. Dankzij zijn vinger aan de pols van de Rietveld Academie en via zijn wijdvertakte netwerk slaagde hij daar in. Deze galerie van moderne sieraden komt voort uit een hobby die Rob al had in zijn tijd als sociaal hulpverlener, jaren terug. De man van Rob is architect en deelde die interesse en fascinatie. Samen runnen ze nu al bijna 7 jaar de galerie, met groeiend enthousiasme. Tot hun beider grote vreugde trekt de naam Koudijs, de bijbehorende reputatie en het plezier in hun werk, meer en meer kunstenaars aan. Daarin is het interessant op te merken dat er zowel grote, gevestigde namen tussen zitten, als nieuwe, jongere kunstenaars. Tot hun clientèle behoren niet alleen musea, maar ook verzamelaars en zelfs voorbijgangers, niet zelden toeristen, die de nodige kennis blijken te bezitten.

Smit-Cruyff, dé sportkledingwinkel van Amsterdam met de zeer aansprekende naam, bestaat al sinds 1940. Het is in deze winkel dat merken als Puma, Adidas en Nike in Nederland gelanceerd werden. Guno Reingoud en Robbie van der Straeten, nu beiden in de vijftig, begonnen in de zaak als broekies van 17/18 jaar oud, en besturen de zaak sinds 1998 zelf. Hoewel op de Elandsgracht de Jordanezen van weleer nu in de minderheid zijn, merken Robbie en Guno wel dat de oude geest van ondernemerschap, buurtcontacten en klantenkennis nog steeds aanwezig is. Hun hart voor de zaak, gevoel voor dienstverlening, de enorme productkennis en oneindige hoeveelheid voetbalgerelateerde anekdotes maken Smit-Cruyff een aanwinst voor de gracht. Loop gerust eens binnen bij de heren voor een goed advies of een sterk verhaal.

Stef Comman is een 3e generatie fietsenmaker. Zoals met een hoop succesverhalen kwam ook Stef’s carrière min of meer bij toeval tot stand. Zijn opa had een fietsenhandel overgenomen die in 1936 op deze locatie op nr 110 gevestigd was.Dit werd te zijner tijd overgenomen door de vader van Stef. Door stages bij meerdere vooraanstaande fietshandels in Amsterdam, onder het oog van  leermeesters met decennia aan ervaring en kennis raakte Stef bevangen door het vak. Tegenwoordig runt hij rijwielhandel Comman  eigenhandig. Met een kwinkslag hier en een knipoog daar adviseert hij zijn klanten, maar eerlijkheid staat altijd voorop. Als Comman een vaandel had, zou hij er vakmanschap en kwaliteit hoog in hebben staan. Deze vakman houdt van zijn werk. Door de aanhoudende economische malaise merkte hij dat grote fietsmerken meer en meer concessies doen aan hun producten om hun prijs constant te houden maar de productie goedkoper te maken. Uit pure onvrede en frustratie begon Stef zijn eigen lijn van fietsen, gemaakt in Nederland en België, bij gerenommeerde namen. Zijn fietsen, waarvan de stadsfiets het pronkstuk genoemd mag worden, kost dan wel meer dan de gemiddelde fiets, hij is ook mooier, duurzamer en meer solide dan de rest. En zo bouwt hij gestaag zijn reputatie uit.

Deze winkel, vernoemd naar het Franse woord voor “sneakers”, opende half april 2012 haar deuren. “Sneakers? Gympen bedoelt U zeker.” Nee, we bedoelen echt sneakers. Gympen draag je in het weekend en dan jaren achter elkaar tot ze van je voeten afvallen. Sneakers zijn van de buitencategorie. Modieus met een strak ontwerp, het is aanvaardbaar schoeisel in de betere uitgaansgelegenheden en in sommige gevallen zelfs op catwalks. Het is zo ongeveer die context die uit wordt gedragen in deze winkel van eigenaar Jeffrey Sluijzer en Daan de Greef. Het interieur is mooi, chique bijna, maar niet intimiderend. De schoenen die door Baskèts verkocht worden zijn veelal van de bekende grote merken maar ook modellen van de minder bekende en meer exclusieve huizen liggen hier gebroederlijk naast elkaar. Het spreekt voor Baskèts dat het ook oog heeft voor lokale merken zoals Locals AMS.

Linger onroerend goed is een stille kracht aan de Elandsgracht. De bescheiden etalage en gevel weerspreken de visie van het kantoor en omvang van haar werkterrein. Met vijf vaste medewerkers en een tweede kantoor in Amsterdam Zuidoost bestrijkt Linger inmiddels de hele hoofdstad. Waar andere kantoren pas recent noodgedwongen meer aandacht voor de klant en persoonlijke service zijn gaan toepassen, als ware het een trend, liggen deze principes al sinds de oprichting stevig verankerd in de basis van Linger. Deze benadering heeft Linger dan ook een goede reputatie en flinke mond-tot-mond reclame opgeleverd. De naam van dit kantoor zoemt met regelmaat rond onder expats maar ook bij mensen met gelimiteerde portemonnees, wat dan ook een gestage toestroom van klanten oplevert. Door de instelling en prioriteiten van deze zaak past het naadloos in het gedachtegoed van de Elandsgracht en haar ondernemers.

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

Eigenaar Johnny stond ooit op de markt als groenteboer. Op een dag besloot hij iets voor zich zelf te beginnen. 21 jaar later bestaat de coffeeshop met zijn naam nog steeds. Het interieur is klein maar opgeruimd met een aparte rookruimte. Zo naar buiten kijkend zie je de Elandsgracht meteen door andere ogen. Niet eens door de zoete geur die er hangt, overigens. Johnny vond de locatie op nummer 3 volgens de beproefde via-via methode, regelde de benodigde vergunningen en opende zijn deuren. Na een kleine aanlooptijd groeide de klandizie aanmerkelijk, waarbij ze overigens wel geholpen werden door het sluiten van diverse coffeeshops elders in de stad. Zelfs grootheden als The Ramones en verschillende Amerikaanse acteurs hebben bij Coffeeshop Johnny wel eens hun geest verruimd.

Hier op de gracht bevindt zich de vijfde en kleinste vestiging van het Vlaamsch Broodhuys in Amsterdam. De locatie werd in 2007 vanwege de omgeving uitgekozen door het Vlaamsch Broodhuys. De vestiging is met zijn gezellige, opgeruimde uitstraling dan ook op het kleinschalige ingesteld. Uitgestalde broodjes en taartjes wekken de eetlust op, als ook de menukaart. Alles is dagvers, en wordt voor je neus klaar gemaakt. Het Vlaamsch Broodhuys heeft z’n eigen logistiek en is dus niet op derden aangewezen. Brood wordt volgens eigen recept in Vlaardingen gebakken en elke ochtend voor dag en dauw op elke vestiging aangeleverd. Er is geen wifi, maar dat maakt het juist een goede plek om je eten en drinken echt te proeven en contact te hebben met andere mensen. Cash betalen is niet langer mogelijk. Uit hygiène- en veiligheidsoogpunten kan er alleen nog gepind worden.