Elandsgracht Amsterdam

Sinds 1984 alweer een vaste waarde op de gracht, eentje waar buurtbewoners elkaar vaak tegenkomen. Waar lekkernijen en eersteklas service al niet goed voor zijn. Destijds gevraagd door zwager Arnold Cornelis, staat Joke inmiddels de volle 28 jaar achter de toonbank, met nog net zo veel enthousiasme en vriendelijkheid als in het begin. Dat is met name te danken aan vaste klanten. Het mooie van deze banketbakker is dat ze alles zelf maken op de eerste locatie die Arnold Cornelis opzette, aan de Van Baerlestraat. Zelf maakt Joke nog regelmatig verse appeltaart of de specialiteit van het huis: kroketten. De geur van heerlijkheden die zich dagelijks op de hoek van de Hazenstraat en de Elandsgracht verspreidt, ruikt Joke zelf niet meer, maar de voorbijgangers des te meer. Een beter uithangbord is dan ook nauwelijks denkbaar. Komt dat zien – en vooral proeven.

In het relatief korte tijdsbestek van zeven jaar hebben Jurgen Ambrosius en zijn vrouw met speelgoedwinkel de Kleine Eland hier een vaste plek gevonden, en zijn ook niet meer weg te denken. Met een basisschool om de hoek zitten ze niet om klandizie verlegen. Mond-tot-mond reclame doet daarnaast heel veel, zo niet alles, voor deze specialist in klassiek speelgoed. In 1993 begonnen ze een speelgoedwinkel, dus ze zitten zowaar alweer 20 jaar in het vak. Via-via kwam het echtpaar in contact met de vorige eigenaar van de winkel op nummer 58. Door dat contact warm te houden waren zij een logische keus als nieuwe uitbater. Sindsdien vindt hun geweldige speelgoed, dat welhaast authentiek en ambachtelijk aandoet, gretig aftrek. Niet alles hoeft elektronisch te piepen of een scherm te hebben. Eenvoudig maar mooi en degelijk gemaakt speelgoed, wat bij velen van ons herinneringen oproept naar onze eigen jeugd.

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

Als er een plek in Amsterdam is die bewijst dat wat je van ver haalt niet per se leuker of lekkerder is, dan doet het woonbootmuseum dat wel. Dat blijkt wel uit het feit dat menig Amsterdammer versteld  staat bij een bezoek. Schitterend gelegen in de Prinsengracht bivakkeert de Hendrika Maria al sinds 1997 pal aan het begin van de Elandsgracht. Initiatiefnemer Vincent van Loon kwam op het idee voor het museum toen hij als woonbootbewoner dagelijks tientallen nieuwsgierige blikken op zijn woonboot gericht wist. Het idee bleek een schot in de roos. De bezoekersaantallen overtreffen alle verwachtingen. De boot dateert uit 1914 en is zelfs enkele jaren afgezonken geweest, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, om het uit handen van de bezetter te houden. Het museum biedt een uniek kijkje in het wonen op het water, en -weliswaar door kleine raampjes- een zeer ander perspectief op de gracht en de majestueuze panden daar aan gelegen.

Edwin en Henk, het duo dat inmiddels goed is voor vijf franchisezaken in Amsterdam, leiden hun winkels als allesbehalve franchise zaken. Waar aan het woord franchise misschien het stereotype beeld hangt van omzet, omzet, omzet, kon de aanpak van Edwin en Henk niet tegengestelder zijn. Het personeel wordt werkenderwijs geschoold in alles wat kaas is en er mee te maken heeft, door middel van proeverijen en zelfstandig werken. Advies en beleving zijn de sleutelwoorden van deze drukke, maar gepassioneerde kaaskenners. En dat straalt zowel het personeel als de winkel zelf ook uit. Een winkel waar je graag even binnenloopt en je vervolgens met alle plezier laat verleiden door de fraai uitgestalde producten. Klamp een willekeurige medewerker aan en die kan je iets extra’s vertellen over werkelijk elk stuk kaas, naast dat het lekker is en goed te betalen. Tromp Kaashuis op nummer 27 is sinds augustus 2011 open en een vertrouwde toevoeging aan de Elandsgracht.

Hier op de gracht bevindt zich de vijfde en kleinste vestiging van het Vlaamsch Broodhuys in Amsterdam. De locatie werd in 2007 vanwege de omgeving uitgekozen door het Vlaamsch Broodhuys. De vestiging is met zijn gezellige, opgeruimde uitstraling dan ook op het kleinschalige ingesteld. Uitgestalde broodjes en taartjes wekken de eetlust op, als ook de menukaart. Alles is dagvers, en wordt voor je neus klaar gemaakt. Het Vlaamsch Broodhuys heeft z’n eigen logistiek en is dus niet op derden aangewezen. Brood wordt volgens eigen recept in Vlaardingen gebakken en elke ochtend voor dag en dauw op elke vestiging aangeleverd. Er is geen wifi, maar dat maakt het juist een goede plek om je eten en drinken echt te proeven en contact te hebben met andere mensen. Cash betalen is niet langer mogelijk. Uit hygiène- en veiligheidsoogpunten kan er alleen nog gepind worden.

Op huisnummer 61A bevindt zich sinds jaar en dag massage salon Kwik Fix. Dit kleine zaakje met de grote reputatie is altijd gerund door ondernemers van Chinese afkomst. Het is echter pas sinds augustus 2012 dat Kwik Fix echt van zich doet spreken, in alle goede opzichten. Eigenaresse Alice heeft eigenhandig de zaak een nieuwe impuls gegeven door de nadruk op hygiëne, eerste klas dienstverlening en atmosfeer te leggen. Dat betaalt zich nu uit in groeiende mond- tot-mond reclame. Haar medewerkers zijn allen experts op het gebied van traditionele Chinese massage en spreken meerdere talen. Hun beleefde en professionele instelling stelt klanten direct op hun gemak, wat de algehele ervaring alleen maar ten goede komt. Er is niets schreeuwerig of opdringerig aan deze zaak, waarmee Kwik Fix zich mooi en snel onderscheidt van een wildgroei van andere massagesalons elders in de stad. Doordat de zaak zeven dagen in de week tussen twaalf uur ’s middags en tien uur ’s avonds geopend is, kan zelfs de meest drukbezette persoon wel een moment uitkiezen om tijdelijk te ontsnappen aan de hectiek.

Deze vestiging van Rob Peetoom, een van de veertien, is alweer tien jaar op nummer 68 gevestigd. Vincent Langedijk, creative director, is als 17-jarige zelf begonnen als leerling in de zaak. Rob Peetoom werkt volgens een bepaalde filosofie: haar zit goed als het past bij de uitstraling en persoonlijkheid van het individu. Daarom begint elke behandeling met het luisteren naar de wensen en ideeën van de klant. Aan het filiaal op nummer 68 is ook een Private Salon verbonden, waar men in privésfeer haar- en make up arrangementen kan ondergaan. Daarnaast heeft het Rob Peetoom imperium een eigen academie waar leerling-kappers worden opgeleid tot junior stylist en door kunnen groeien tot senior stylist. Elk niveau heeft een apart tarief. Het voordeel hiervan is dat de medewerkers de zaak, maar vooral hun klanten door en door leren kennen, en daardoor vaker vaste klanten krijgen. Het is die focus op het persoonlijke, het oog voor detail en het vleugje chique die het fundament vormen van Rob Peetoom, en een bezoek meer dan de moeite waard maken

Eigenaar Johnny stond ooit op de markt als groenteboer. Op een dag besloot hij iets voor zich zelf te beginnen. 21 jaar later bestaat de coffeeshop met zijn naam nog steeds. Het interieur is klein maar opgeruimd met een aparte rookruimte. Zo naar buiten kijkend zie je de Elandsgracht meteen door andere ogen. Niet eens door de zoete geur die er hangt, overigens. Johnny vond de locatie op nummer 3 volgens de beproefde via-via methode, regelde de benodigde vergunningen en opende zijn deuren. Na een kleine aanlooptijd groeide de klandizie aanmerkelijk, waarbij ze overigens wel geholpen werden door het sluiten van diverse coffeeshops elders in de stad. Zelfs grootheden als The Ramones en verschillende Amerikaanse acteurs hebben bij Coffeeshop Johnny wel eens hun geest verruimd.

Stef Comman is een 3e generatie fietsenmaker. Zoals met een hoop succesverhalen kwam ook Stef’s carrière min of meer bij toeval tot stand. Zijn opa had een fietsenhandel overgenomen die in 1936 op deze locatie op nr 110 gevestigd was.Dit werd te zijner tijd overgenomen door de vader van Stef. Door stages bij meerdere vooraanstaande fietshandels in Amsterdam, onder het oog van  leermeesters met decennia aan ervaring en kennis raakte Stef bevangen door het vak. Tegenwoordig runt hij rijwielhandel Comman  eigenhandig. Met een kwinkslag hier en een knipoog daar adviseert hij zijn klanten, maar eerlijkheid staat altijd voorop. Als Comman een vaandel had, zou hij er vakmanschap en kwaliteit hoog in hebben staan. Deze vakman houdt van zijn werk. Door de aanhoudende economische malaise merkte hij dat grote fietsmerken meer en meer concessies doen aan hun producten om hun prijs constant te houden maar de productie goedkoper te maken. Uit pure onvrede en frustratie begon Stef zijn eigen lijn van fietsen, gemaakt in Nederland en België, bij gerenommeerde namen. Zijn fietsen, waarvan de stadsfiets het pronkstuk genoemd mag worden, kost dan wel meer dan de gemiddelde fiets, hij is ook mooier, duurzamer en meer solide dan de rest. En zo bouwt hij gestaag zijn reputatie uit.