Elandsgracht Amsterdam

Stef Comman is een 3e generatie fietsenmaker. Zoals met een hoop succesverhalen kwam ook Stef’s carrière min of meer bij toeval tot stand. Zijn opa had een fietsenhandel overgenomen die in 1936 op deze locatie op nr 110 gevestigd was.Dit werd te zijner tijd overgenomen door de vader van Stef. Door stages bij meerdere vooraanstaande fietshandels in Amsterdam, onder het oog van  leermeesters met decennia aan ervaring en kennis raakte Stef bevangen door het vak. Tegenwoordig runt hij rijwielhandel Comman  eigenhandig. Met een kwinkslag hier en een knipoog daar adviseert hij zijn klanten, maar eerlijkheid staat altijd voorop. Als Comman een vaandel had, zou hij er vakmanschap en kwaliteit hoog in hebben staan. Deze vakman houdt van zijn werk. Door de aanhoudende economische malaise merkte hij dat grote fietsmerken meer en meer concessies doen aan hun producten om hun prijs constant te houden maar de productie goedkoper te maken. Uit pure onvrede en frustratie begon Stef zijn eigen lijn van fietsen, gemaakt in Nederland en België, bij gerenommeerde namen. Zijn fietsen, waarvan de stadsfiets het pronkstuk genoemd mag worden, kost dan wel meer dan de gemiddelde fiets, hij is ook mooier, duurzamer en meer solide dan de rest. En zo bouwt hij gestaag zijn reputatie uit.

Bij binnenkomst waan je je in een oase. Toepasselijk, gezien Thea de Vegte’s aanbod van sieraden, handgemaakte beelden, gebruiksvoorwerpen, textiel en decoraties uit Afrikaanse, Arabische, Hindoeïstische en Boeddhistische culturen. Het is tot de dag van vandaag een echte speciaalzaak. De winkel, die zich uitstrekt tot in de kelder, is bezaaid met ambachtelijke, vaak antieke, producten. Fraai uitgestalde vitrines en aangeklede muren maken de sensatie van de oase compleet. Thea begon met verzamelen uit persoonlijke interesse toen ze in de jaren 60 al liftend de wereld rondtrok. Uiteindelijk begon ze in 1967 de winkel. Veel van haar vaste klanten hebben nu kinderen of kleinkinderen die regelmatig bij nummer 105 binnen komen lopen. Sinds zeven jaar is Thea gevestigd op deze locatie aan de Elandsgracht, na eerder 23 jaar op nummer 128 gezeten te hebben, recht aan de overkant.

Sinds 1984 alweer een vaste waarde op de gracht, eentje waar buurtbewoners elkaar vaak tegenkomen. Waar lekkernijen en eersteklas service al niet goed voor zijn. Destijds gevraagd door zwager Arnold Cornelis, staat Joke inmiddels de volle 28 jaar achter de toonbank, met nog net zo veel enthousiasme en vriendelijkheid als in het begin. Dat is met name te danken aan vaste klanten. Het mooie van deze banketbakker is dat ze alles zelf maken op de eerste locatie die Arnold Cornelis opzette, aan de Van Baerlestraat. Zelf maakt Joke nog regelmatig verse appeltaart of de specialiteit van het huis: kroketten. De geur van heerlijkheden die zich dagelijks op de hoek van de Hazenstraat en de Elandsgracht verspreidt, ruikt Joke zelf niet meer, maar de voorbijgangers des te meer. Een beter uithangbord is dan ook nauwelijks denkbaar. Komt dat zien – en vooral proeven.

Antiekcentrum Amsterdam, voorheen De Looier, is gevestigd in een oude Peugeot garage en bestaat inmiddels 36 jaar. Handelaren, liefhebbers, kenners en dagjesmensen weten het antiekcentrum dan ook blindelings te vinden. Halverwege 2010 heeft het centrum een transformatie ondergaan. Die is te danken aan de nieuwe eigenaren Emrys en Arnout ter Haak en mist zijn uitwerking niet. De laagdrempeligheid van het centrum is behouden, maar een andere naam, nieuwe kleuren en een commissie van standhouders hebben allemaal gezorgd voor een betere sfeer en een aantal nieuwe handelaren. Of je nou 5 Euro of 5.000 Euro komt uitgeven, er is voor ieder wat wils. Met de frisse wind die er nu waait is het Antiekcentrum Amsterdam een veelbelovende weg ingeslagen.

Smit-Cruyff, dé sportkledingwinkel van Amsterdam met de zeer aansprekende naam, bestaat al sinds 1940. Het is in deze winkel dat merken als Puma, Adidas en Nike in Nederland gelanceerd werden. Guno Reingoud en Robbie van der Straeten, nu beiden in de vijftig, begonnen in de zaak als broekies van 17/18 jaar oud, en besturen de zaak sinds 1998 zelf. Hoewel op de Elandsgracht de Jordanezen van weleer nu in de minderheid zijn, merken Robbie en Guno wel dat de oude geest van ondernemerschap, buurtcontacten en klantenkennis nog steeds aanwezig is. Hun hart voor de zaak, gevoel voor dienstverlening, de enorme productkennis en oneindige hoeveelheid voetbalgerelateerde anekdotes maken Smit-Cruyff een aanwinst voor de gracht. Loop gerust eens binnen bij de heren voor een goed advies of een sterk verhaal.

In het relatief korte tijdsbestek van zeven jaar hebben Jurgen Ambrosius en zijn vrouw met speelgoedwinkel de Kleine Eland hier een vaste plek gevonden, en zijn ook niet meer weg te denken. Met een basisschool om de hoek zitten ze niet om klandizie verlegen. Mond-tot-mond reclame doet daarnaast heel veel, zo niet alles, voor deze specialist in klassiek speelgoed. In 1993 begonnen ze een speelgoedwinkel, dus ze zitten zowaar alweer 20 jaar in het vak. Via-via kwam het echtpaar in contact met de vorige eigenaar van de winkel op nummer 58. Door dat contact warm te houden waren zij een logische keus als nieuwe uitbater. Sindsdien vindt hun geweldige speelgoed, dat welhaast authentiek en ambachtelijk aandoet, gretig aftrek. Niet alles hoeft elektronisch te piepen of een scherm te hebben. Eenvoudig maar mooi en degelijk gemaakt speelgoed, wat bij velen van ons herinneringen oproept naar onze eigen jeugd.

Deze zaak, die in 2015 alweer vijftig, ja vijf-tig, jaar bestaat, heeft in al die jaren dat het daadwerkelijk op de Elandsgracht gevestigd was, haar reputatie opgebouwd als een kleine zaak met een groot hart. Soms is het enige wat je kan maken of breken een combinatie van geduld, betrouwbaarheid en kwaliteit. Zijn klandizie bestaat deels uit buurtbewoners en deels uit horeca gelegenheden verspreid over heel Amsterdam. Coert, de eigenaar met de eeuwige glimlach op het gelaat, wast en vouwt al bijna de helft van zijn leven kleren en beleeft nog elke dag plezier aan zijn werk. De tonnen waspoeder die er in de loop der jaren door heen zijn gegaan hebben overduidelijk zijn zintuigen en zijn perspectief niet aangetast. Gelukkig maar. Dan kan hij straks met een schoon geweten met pensioen.

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

H.J. van de Kerkhof, gespecialiseerd in passementen en fournituren, is sinds 1938 niet alleen een begrip in Amsterdam geworden, maar in het hele land, en zelfs voorbij de landsgrenzen. De opa van huidige eigenaresse Manuela Groot vestigde zich destijds op Wolvenstraat 9-11. In de zomer van 2010 verhuisde de zaak naar Elandsgracht 43. In al die jaren is het bedrijf doorgegeven van grootvader op vader, en vervolgens van vader op dochter. Het is de enige passementenwinkel in Nederland, met een omvangrijke, veelal vaste clientèle die tot over de landsgrenzen reikt. Je treedt hier binnen in een rijkelijk beklede en versierde winkel, die van binnen een opulente en tegelijkertijd bescheiden uitstraling heeft. Tegelijk zou je pardoes de winkel voorbij lopen als je het huisnummer niet wist. Dat bescheiden aangezicht vormt een fraai contrast met de statige geschiedenis van de winkel. Zo deden in het verleden de Nederlandse Opera Stichting, Paleis het Loo en de kostuumafdeling van het Nationale Ballet al met succes een beroep op de kunde en kennis van deze zaak.

Burgermeester is opgericht door drie vrienden met horeca ervaring en jeukende handen om zelf iets te gaan ondernemen. Ze besloten hamburgers te maken, maar dan ook echt goede. Hamburgers met smaak. Met lekker brood en goed, verantwoord vlees, zodat het water je in de mond loopt als je er een plaatje van ziet. Het rundvlees hebben de heren persoonlijk gevonden op landgoed Palmesteyn in de Betuwe. Hier wordt het Franse ras Blonde D’Aquitaine gefokt: eerlijk en gezond rundvlees van de mooiste koeien. Ander vlees, zoals lam, wordt op vergelijkbare manier betrokken van boeren die ook het beste met hun dieren voor hebben. Daarnaast draait het in deze zaak, die is ingericht als een Amerikaanse diner, om simpele producten met veel smaak. Joris zorgt daarbij als manager en bewoner van de Elandsgracht voor een persoonlijke touch. Komt dat zien, maar vooral: komt dat proeven.