Elandsgracht Amsterdam

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

Engels Verf is een van vele ondernemers die al meer dan drie decennia de Elandsgracht siert en fier overeind blijft, ondanks economische tegenspoed, ingrijpende en langdurige werkzaamheden aan brug of straat, en steeds kritischer wordende klanten. Dit specialistische bedrijf richt zich strikt op verf. Een zeldzaamheid tegenwoordig, volgens eigenaar Rolf, zoon en opvolger van de oprichter. Rolf praat gepassioneerd over zijn zaak en vindt zijn werk naar eigen zeggen elke dag leuker worden. Dat mag bijzonder worden genoemd en komt, naast zichzelf, zijn klanten ten goede. Hij en zijn personeelsleden, die al jaren meedraaien in de zaak, laten zich regelmatig bijscholen om hun expertise op peil te houden. Het predicaat van expert en specialist moet je verdienen, maar vooral zien te houden, zo luidt de even olijke als nuchtere constatering van de enige telg van de familie Engels die nog in de zaak werkzaam is. Onlangs is de winkel groots verbouwd en klaar gemaakt voor de volgende 40 jaar.

De Etos op de Elandsgracht bestaat sinds 2006. Deze drogist, gevestigd in een oude garage, doet iets wat andere drogisterijen minder – of gewoon niet – doen: eerlijk advies geven en je alle tijd en ruimte bieden. Conny is hier de manager, en runt de zaak met een lach en één missie: samen met haar team ervoor zorgen dat klanten het beste uit zichzelf halen als het gaat om persoonlijke verzorging. Haar flair voor het vak weet ze moeiteloos op medewerkers over te brengen. Het team van Conny staat bekend om zijn grote productkennis en hoge betrokkenheid.  Met veel enthousiasme inspireren zij elke dag hun klanten met een goed advies of een leuke tips. Dat wordt op prijs gesteld, zo blijkt uit het groeiende aantal trouwe en terugkerende klanten.

Deze zaak, die in 2015 alweer vijftig, ja vijf-tig, jaar bestaat, heeft in al die jaren dat het daadwerkelijk op de Elandsgracht gevestigd was, haar reputatie opgebouwd als een kleine zaak met een groot hart. Soms is het enige wat je kan maken of breken een combinatie van geduld, betrouwbaarheid en kwaliteit. Zijn klandizie bestaat deels uit buurtbewoners en deels uit horeca gelegenheden verspreid over heel Amsterdam. Coert, de eigenaar met de eeuwige glimlach op het gelaat, wast en vouwt al bijna de helft van zijn leven kleren en beleeft nog elke dag plezier aan zijn werk. De tonnen waspoeder die er in de loop der jaren door heen zijn gegaan hebben overduidelijk zijn zintuigen en zijn perspectief niet aangetast. Gelukkig maar. Dan kan hij straks met een schoon geweten met pensioen.

Burgermeester is opgericht door drie vrienden met horeca ervaring en jeukende handen om zelf iets te gaan ondernemen. Ze besloten hamburgers te maken, maar dan ook echt goede. Hamburgers met smaak. Met lekker brood en goed, verantwoord vlees, zodat het water je in de mond loopt als je er een plaatje van ziet. Het rundvlees hebben de heren persoonlijk gevonden op landgoed Palmesteyn in de Betuwe. Hier wordt het Franse ras Blonde D’Aquitaine gefokt: eerlijk en gezond rundvlees van de mooiste koeien. Ander vlees, zoals lam, wordt op vergelijkbare manier betrokken van boeren die ook het beste met hun dieren voor hebben. Daarnaast draait het in deze zaak, die is ingericht als een Amerikaanse diner, om simpele producten met veel smaak. Joris zorgt daarbij als manager en bewoner van de Elandsgracht voor een persoonlijke touch. Komt dat zien, maar vooral: komt dat proeven.

Eigenaar Johnny stond ooit op de markt als groenteboer. Op een dag besloot hij iets voor zich zelf te beginnen. 21 jaar later bestaat de coffeeshop met zijn naam nog steeds. Het interieur is klein maar opgeruimd met een aparte rookruimte. Zo naar buiten kijkend zie je de Elandsgracht meteen door andere ogen. Niet eens door de zoete geur die er hangt, overigens. Johnny vond de locatie op nummer 3 volgens de beproefde via-via methode, regelde de benodigde vergunningen en opende zijn deuren. Na een kleine aanlooptijd groeide de klandizie aanmerkelijk, waarbij ze overigens wel geholpen werden door het sluiten van diverse coffeeshops elders in de stad. Zelfs grootheden als The Ramones en verschillende Amerikaanse acteurs hebben bij Coffeeshop Johnny wel eens hun geest verruimd.

De familie Lindeman is al bijna anderhalve eeuw actief in de Jordaan. Nu leidt de ondernemersfamilie nog steeds vijf supermarkten, waaronder deze Albert Heijn. De supermarkt mag met recht een pilaar van de gemeenschap genoemd worden. Betachterkleindochter van oprichter Simon, Mary, is sinds jaar en dag het gezicht van de Albert Heijn. Als ze niet inspringt bij de kassa´s, helpt ze klanten met inpakken, of adviseert ze iemand over het arrangement. Samen met haar neef runt ze het filiaal aan de Elandsgracht, terwijl haar broer het filiaal op de Eerste van Swindenstraat bestuurt. Volgens Mary is het succes van deze Albert Heijn dat het oprecht naar haar klanten luistert en daardoor bovenop de trends en – belangrijker nog – de vraag naar bepaalde producten, zit.

Bij binnenkomst waan je je in een oase. Toepasselijk, gezien Thea de Vegte’s aanbod van sieraden, handgemaakte beelden, gebruiksvoorwerpen, textiel en decoraties uit Afrikaanse, Arabische, Hindoeïstische en Boeddhistische culturen. Het is tot de dag van vandaag een echte speciaalzaak. De winkel, die zich uitstrekt tot in de kelder, is bezaaid met ambachtelijke, vaak antieke, producten. Fraai uitgestalde vitrines en aangeklede muren maken de sensatie van de oase compleet. Thea begon met verzamelen uit persoonlijke interesse toen ze in de jaren 60 al liftend de wereld rondtrok. Uiteindelijk begon ze in 1967 de winkel. Veel van haar vaste klanten hebben nu kinderen of kleinkinderen die regelmatig bij nummer 105 binnen komen lopen. Sinds zeven jaar is Thea gevestigd op deze locatie aan de Elandsgracht, na eerder 23 jaar op nummer 128 gezeten te hebben, recht aan de overkant.

H.J. van de Kerkhof, gespecialiseerd in passementen en fournituren, is sinds 1938 niet alleen een begrip in Amsterdam geworden, maar in het hele land, en zelfs voorbij de landsgrenzen. De opa van huidige eigenaresse Manuela Groot vestigde zich destijds op Wolvenstraat 9-11. In de zomer van 2010 verhuisde de zaak naar Elandsgracht 43. In al die jaren is het bedrijf doorgegeven van grootvader op vader, en vervolgens van vader op dochter. Het is de enige passementenwinkel in Nederland, met een omvangrijke, veelal vaste clientèle die tot over de landsgrenzen reikt. Je treedt hier binnen in een rijkelijk beklede en versierde winkel, die van binnen een opulente en tegelijkertijd bescheiden uitstraling heeft. Tegelijk zou je pardoes de winkel voorbij lopen als je het huisnummer niet wist. Dat bescheiden aangezicht vormt een fraai contrast met de statige geschiedenis van de winkel. Zo deden in het verleden de Nederlandse Opera Stichting, Paleis het Loo en de kostuumafdeling van het Nationale Ballet al met succes een beroep op de kunde en kennis van deze zaak.

Smit-Cruyff, dé sportkledingwinkel van Amsterdam met de zeer aansprekende naam, bestaat al sinds 1940. Het is in deze winkel dat merken als Puma, Adidas en Nike in Nederland gelanceerd werden. Guno Reingoud en Robbie van der Straeten, nu beiden in de vijftig, begonnen in de zaak als broekies van 17/18 jaar oud, en besturen de zaak sinds 1998 zelf. Hoewel op de Elandsgracht de Jordanezen van weleer nu in de minderheid zijn, merken Robbie en Guno wel dat de oude geest van ondernemerschap, buurtcontacten en klantenkennis nog steeds aanwezig is. Hun hart voor de zaak, gevoel voor dienstverlening, de enorme productkennis en oneindige hoeveelheid voetbalgerelateerde anekdotes maken Smit-Cruyff een aanwinst voor de gracht. Loop gerust eens binnen bij de heren voor een goed advies of een sterk verhaal.