Elandsgracht Amsterdam

Bij binnenkomst waan je je in een oase. Toepasselijk, gezien Thea de Vegte’s aanbod van sieraden, handgemaakte beelden, gebruiksvoorwerpen, textiel en decoraties uit Afrikaanse, Arabische, Hindoeïstische en Boeddhistische culturen. Het is tot de dag van vandaag een echte speciaalzaak. De winkel, die zich uitstrekt tot in de kelder, is bezaaid met ambachtelijke, vaak antieke, producten. Fraai uitgestalde vitrines en aangeklede muren maken de sensatie van de oase compleet. Thea begon met verzamelen uit persoonlijke interesse toen ze in de jaren 60 al liftend de wereld rondtrok. Uiteindelijk begon ze in 1967 de winkel. Veel van haar vaste klanten hebben nu kinderen of kleinkinderen die regelmatig bij nummer 105 binnen komen lopen. Sinds zeven jaar is Thea gevestigd op deze locatie aan de Elandsgracht, na eerder 23 jaar op nummer 128 gezeten te hebben, recht aan de overkant.

De familie Lindeman is al bijna anderhalve eeuw actief in de Jordaan. Nu leidt de ondernemersfamilie nog steeds vijf supermarkten, waaronder deze Albert Heijn. De supermarkt mag met recht een pilaar van de gemeenschap genoemd worden. Betachterkleindochter van oprichter Simon, Mary, is sinds jaar en dag het gezicht van de Albert Heijn. Als ze niet inspringt bij de kassa´s, helpt ze klanten met inpakken, of adviseert ze iemand over het arrangement. Samen met haar neef runt ze het filiaal aan de Elandsgracht, terwijl haar broer het filiaal op de Eerste van Swindenstraat bestuurt. Volgens Mary is het succes van deze Albert Heijn dat het oprecht naar haar klanten luistert en daardoor bovenop de trends en – belangrijker nog – de vraag naar bepaalde producten, zit.

Deze vestiging van Rob Peetoom, een van de veertien, is alweer tien jaar op nummer 68 gevestigd. Vincent Langedijk, creative director, is als 17-jarige zelf begonnen als leerling in de zaak. Rob Peetoom werkt volgens een bepaalde filosofie: haar zit goed als het past bij de uitstraling en persoonlijkheid van het individu. Daarom begint elke behandeling met het luisteren naar de wensen en ideeën van de klant. Aan het filiaal op nummer 68 is ook een Private Salon verbonden, waar men in privésfeer haar- en make up arrangementen kan ondergaan. Daarnaast heeft het Rob Peetoom imperium een eigen academie waar leerling-kappers worden opgeleid tot junior stylist en door kunnen groeien tot senior stylist. Elk niveau heeft een apart tarief. Het voordeel hiervan is dat de medewerkers de zaak, maar vooral hun klanten door en door leren kennen, en daardoor vaker vaste klanten krijgen. Het is die focus op het persoonlijke, het oog voor detail en het vleugje chique die het fundament vormen van Rob Peetoom, en een bezoek meer dan de moeite waard maken

Op dit adres was vroeger een garage gevestigd. Zo’n mooie ouderwetse, met benzinepompen aan de straat. De afmetingen van het pand aan de binnenkant doen al een dergelijk soort verleden vermoeden, want anders is zo’n gigantische ruimte haast niet in te delen. EkoPlaza maakt echter goed gebruik van de ruimte met overzichtelijk ingedeelde, ruim bemeten schappen. Het betrekt haar producten van ‘s lands grootste biologische groothandel Udea in Veghel. Ronald zwaait hier sinds 2013 de scepter. Hij wordt in zijn zaak ondersteund door achttien man personeel. Tien jaar geleden telde De Natuurwinkel, zoals de EkoPlaza toen nog heette, nog maar zeven vestigingen in heel Nederland. Dat is nu gegroeid tot meer dan vijftig filialen. Het mag duidelijk zijn dat EkoPlaza de biologische vruchten plukt van een groeiende vraag naar producten zonder kunstmatige toevoegingen. Kom vooral eens een kijkje nemen in deze ‘grote kleine’ supermarkt.

Deze winkel vierde in 2012 haar 25-jarig jubileum op de Elandsgracht. De sierlijke houten gevel nodigt je uit om binnen ook een kijkje te nemen. Je zult niet teleurgesteld zijn. Sinds 1987 is Lijstenmakerij Bel Ami uitgegroeid tot een begrip bij zowel particuliere als zakelijke klanten. Gezien de twee en een halve decennia dat de winkel nu bestaat is die constatering geen verrassing. Eigenaar Marieke en haar team benadert elke opdracht met passie, interesse en maatwerk. Alle drie noodzaak, zou je zeggen, maar niet overal vanzelfsprekend. Naast het inlijsten werkt Marieke met haar team ook aan restauratie- en conservatieprojecten. Alle medewerkers hebben dan ook een kunstopleiding als achtergrond. Dit alles zorgt er voor dat zowel kunstenaars als bedrijven als de gewone liefhebber moeiteloos de weg vinden naar nummer 51.

Rob waagde in 2007 de sprong naar een eigen galerie, na jaren een galerie geleid te hebben met een compagnon. Hij kon toen weliswaar een deel van de kunstenaars die hij al onder zijn hoede had, meenemen. Om zijn nieuwe project echt te doen slagen moest hij als de wiedeweerga nieuwe kunstenaars er bij zoeken. Dankzij zijn vinger aan de pols van de Rietveld Academie en via zijn wijdvertakte netwerk slaagde hij daar in. Deze galerie van moderne sieraden komt voort uit een hobby die Rob al had in zijn tijd als sociaal hulpverlener, jaren terug. De man van Rob is architect en deelde die interesse en fascinatie. Samen runnen ze nu al bijna 7 jaar de galerie, met groeiend enthousiasme. Tot hun beider grote vreugde trekt de naam Koudijs, de bijbehorende reputatie en het plezier in hun werk, meer en meer kunstenaars aan. Daarin is het interessant op te merken dat er zowel grote, gevestigde namen tussen zitten, als nieuwe, jongere kunstenaars. Tot hun clientèle behoren niet alleen musea, maar ook verzamelaars en zelfs voorbijgangers, niet zelden toeristen, die de nodige kennis blijken te bezitten.

“Vraag een willekeurige Amsterdammer naar Edison, en acht van de tien zeggen geheid ‘dat is toch die tapijtenboer’?” Aldus huidig eigenaresse Henriette over haar zaak. Een weliswaar boude stelling, maar met enkele anekdotes ter ondersteuning daarvan wel aannemelijk. Zo gaat het verhaal dat in de jaren tachtig de toenmalige eigenaar al aan product placement deed, door bijvoorbeeld te zorgen dat de naam Edison goed in beeld was tijdens opnamen van de Nederlandse film Amsterdamned. Daarnaast prijkte de bedrijfsnaam lange tijd op enkele Amsterdamse trams. En ondanks het feit dat ze niet precies kan zeggen hoe lang Edison al bestaat, vanwege meerdere eigenaren die de zaak door de jaren heen heeft gehad, mag Henriette een drijvende kracht achter Edison genoemd worden. In 2006 nam ze de zaak over, maar toen had ze er al wel twintig jaar op zitten als medewerkster. Wat Edison onderscheidt is de flexibiliteit om in te springen op de vaak veranderende vraag naar, en het vaak veranderende aanbod van, tapijten en interieur producten van linoleum in alle soorten tot en met zonweringen. Het feit dat Edison zo verbonden is met Amsterdam maakt de zaak vertrouwd en betrouwbaar. De Elandsgracht zou er anders uitzien als Edison er niet was. En dat zegt genoeg.

Balthazar’s Keuken is gevestigd in een voormalige smidse. Het interieur is smal en oogt gezellig en uitnodigend. Het creëert een intieme sfeer als men ’s avonds bijna van de borden van de buren kan mee eten. Het menu wordt verrassenderwijs door de chefkok zelf bepaald. Er resteert voor de klant slechts de keuze tussen vlees of vis.  Met de komst van het internet als wereldwijd toegankelijk forum kreeg de amateur recensent zijn gedroomde medium om her en der zijn of haar ongezouten mening te spuien over bezochte restaurants. Vaak gespeend van enige nuance. Desondanks valt over Balthazar’s keuken nauwelijks een kritische noot te ontdekken. Als een sterk concept zo gedegen en bewust neergezet en uitgebaat wordt als eigenaars Alain Parry en Karin Gaasterland doen, is dat niet verwonderlijk. De overvloed aan lofzangen mag toegerekend worden aan hun visie, toewijding en begrip van goede service. Bovenal is het consequent hoge niveau van het geserveerde eten dat, net als alle andere zaken hier op de Elandsgracht dagelijks demonstreren: kwaliteit weerstaat alles – van crisis tot critici. Balthazar’s keuken is vier dagen per week geopend: woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag. Reserveren is aanbevolen – vaker wel dan niet zit het restaurant de hele avond vol.

HP Horloges is, zeker voor de kenner en liefhebber, een juweeltje op de Elandsgracht. Eigenaar Henk Pieterse wilde in 1990 zijn geluk beproeven als winkelhouder door antieke meubels te verkopen. Ondernemer was hij al – tot in zijn hart en zijn nieren – door jarenlang als marktkoopman hier in Amsterdam handel te drijven. Het pand op nummer 38 stond leeg, waarop Henk zich geen twee keer bedacht. Eind jaren negentig legde hij uit persoonlijke interesse een mooi horloge in de etalage. Voor hij het wist was het verkocht. Na dat experiment meerdere keren herhaald te hebben, en zijn eigen voorliefde voor mooie, exclusieve horloges maar bleef groeien, richtte Henk zich met zijn winkel exclusief toe op horloges. Nu, ruim een decennium later, floreert zijn bedrijf, vooral omdat onder kenners, verzamelaars en liefhebbers zijn naam vaak rondgaat als het om zijn aanbod en uitmuntende service gaat. Ook op internet fora en beurzen in binnen- en buitenland is hij een bekende aanwezigheid. Zijn aanbod varieert van de bijzonder-maar-ook-voor-stervelingen-betaalbaar categorie tot de zeer-zeer-exclusieve-zeldzame-en navenant-dure uurwerken. Alleen daarom al is het bijzonder fijn etalage kijken of rondsnuffelen in de winkel zelf.

Edwin en Henk, het duo dat inmiddels goed is voor vijf franchisezaken in Amsterdam, leiden hun winkels als allesbehalve franchise zaken. Waar aan het woord franchise misschien het stereotype beeld hangt van omzet, omzet, omzet, kon de aanpak van Edwin en Henk niet tegengestelder zijn. Het personeel wordt werkenderwijs geschoold in alles wat kaas is en er mee te maken heeft, door middel van proeverijen en zelfstandig werken. Advies en beleving zijn de sleutelwoorden van deze drukke, maar gepassioneerde kaaskenners. En dat straalt zowel het personeel als de winkel zelf ook uit. Een winkel waar je graag even binnenloopt en je vervolgens met alle plezier laat verleiden door de fraai uitgestalde producten. Klamp een willekeurige medewerker aan en die kan je iets extra’s vertellen over werkelijk elk stuk kaas, naast dat het lekker is en goed te betalen. Tromp Kaashuis op nummer 27 is sinds augustus 2011 open en een vertrouwde toevoeging aan de Elandsgracht.