Elandsgracht Amsterdam

Deze winkel, vernoemd naar het Franse woord voor “sneakers”, opende half april 2012 haar deuren. “Sneakers? Gympen bedoelt U zeker.” Nee, we bedoelen echt sneakers. Gympen draag je in het weekend en dan jaren achter elkaar tot ze van je voeten afvallen. Sneakers zijn van de buitencategorie. Modieus met een strak ontwerp, het is aanvaardbaar schoeisel in de betere uitgaansgelegenheden en in sommige gevallen zelfs op catwalks. Het is zo ongeveer die context die uit wordt gedragen in deze winkel van eigenaar Jeffrey Sluijzer en Daan de Greef. Het interieur is mooi, chique bijna, maar niet intimiderend. De schoenen die door Baskèts verkocht worden zijn veelal van de bekende grote merken maar ook modellen van de minder bekende en meer exclusieve huizen liggen hier gebroederlijk naast elkaar. Het spreekt voor Baskèts dat het ook oog heeft voor lokale merken zoals Locals AMS.

De Elandsgracht was op 15 september 2012 de gelukkige verwelkomer van een even mooie als gezonde aanwinst. Bij de naam Soulsister denk je misschien niet direct aan een drogist die zich specialiseert in, en onderscheidt met, supplementen en superfoods. Echter, gezien de passie die eigenaresse Miranda heeft voor haar vak, plus haar niet te onderschatten liefde voor Motown muziek, is het verband snel gelegd. Bovendien was het haar beste vriendin en soulsister die Miranda aanspoorde nu toch echt de stap te zetten naar een eigen zaak. Ondanks haar 23 jaar ervaring raakt deze onderneemster, inmiddels ook gediplomeerd schoonheidsspecialiste, niet uitgeleerd. Het resultaat is een indrukwekkende expertise op meerdere gebieden die ze heel makkelijk aanwendt om haar klanten van advies te voorzien. Ze praat net zo enthousiast over alledaagse producten als crèmes of tandpasta, als over supplementen en zogeheten superfoods. In plaats van die categorieën hier te gaan uitleggen raden we aan hier eens binnen te lopen. Gezond(er) eten wint nog dagelijks aan populariteit door een groeiend bewustzijn bij de consument. Een gezonde toekomst lijkt dan ook in het verschiet te liggen voor The Soulsister.

Edwin en Henk, het duo dat inmiddels goed is voor vijf franchisezaken in Amsterdam, leiden hun winkels als allesbehalve franchise zaken. Waar aan het woord franchise misschien het stereotype beeld hangt van omzet, omzet, omzet, kon de aanpak van Edwin en Henk niet tegengestelder zijn. Het personeel wordt werkenderwijs geschoold in alles wat kaas is en er mee te maken heeft, door middel van proeverijen en zelfstandig werken. Advies en beleving zijn de sleutelwoorden van deze drukke, maar gepassioneerde kaaskenners. En dat straalt zowel het personeel als de winkel zelf ook uit. Een winkel waar je graag even binnenloopt en je vervolgens met alle plezier laat verleiden door de fraai uitgestalde producten. Klamp een willekeurige medewerker aan en die kan je iets extra’s vertellen over werkelijk elk stuk kaas, naast dat het lekker is en goed te betalen. Tromp Kaashuis op nummer 27 is sinds augustus 2011 open en een vertrouwde toevoeging aan de Elandsgracht.

De familie Lindeman is al bijna anderhalve eeuw actief in de Jordaan. Nu leidt de ondernemersfamilie nog steeds vijf supermarkten, waaronder deze Albert Heijn. De supermarkt mag met recht een pilaar van de gemeenschap genoemd worden. Betachterkleindochter van oprichter Simon, Mary, is sinds jaar en dag het gezicht van de Albert Heijn. Als ze niet inspringt bij de kassa´s, helpt ze klanten met inpakken, of adviseert ze iemand over het arrangement. Samen met haar neef runt ze het filiaal aan de Elandsgracht, terwijl haar broer het filiaal op de Eerste van Swindenstraat bestuurt. Volgens Mary is het succes van deze Albert Heijn dat het oprecht naar haar klanten luistert en daardoor bovenop de trends en – belangrijker nog – de vraag naar bepaalde producten, zit.

Engels Verf is een van vele ondernemers die al meer dan drie decennia de Elandsgracht siert en fier overeind blijft, ondanks economische tegenspoed, ingrijpende en langdurige werkzaamheden aan brug of straat, en steeds kritischer wordende klanten. Dit specialistische bedrijf richt zich strikt op verf. Een zeldzaamheid tegenwoordig, volgens eigenaar Rolf, zoon en opvolger van de oprichter. Rolf praat gepassioneerd over zijn zaak en vindt zijn werk naar eigen zeggen elke dag leuker worden. Dat mag bijzonder worden genoemd en komt, naast zichzelf, zijn klanten ten goede. Hij en zijn personeelsleden, die al jaren meedraaien in de zaak, laten zich regelmatig bijscholen om hun expertise op peil te houden. Het predicaat van expert en specialist moet je verdienen, maar vooral zien te houden, zo luidt de even olijke als nuchtere constatering van de enige telg van de familie Engels die nog in de zaak werkzaam is. Onlangs is de winkel groots verbouwd en klaar gemaakt voor de volgende 40 jaar.

In het relatief korte tijdsbestek van zeven jaar hebben Jurgen Ambrosius en zijn vrouw met speelgoedwinkel de Kleine Eland hier een vaste plek gevonden, en zijn ook niet meer weg te denken. Met een basisschool om de hoek zitten ze niet om klandizie verlegen. Mond-tot-mond reclame doet daarnaast heel veel, zo niet alles, voor deze specialist in klassiek speelgoed. In 1993 begonnen ze een speelgoedwinkel, dus ze zitten zowaar alweer 20 jaar in het vak. Via-via kwam het echtpaar in contact met de vorige eigenaar van de winkel op nummer 58. Door dat contact warm te houden waren zij een logische keus als nieuwe uitbater. Sindsdien vindt hun geweldige speelgoed, dat welhaast authentiek en ambachtelijk aandoet, gretig aftrek. Niet alles hoeft elektronisch te piepen of een scherm te hebben. Eenvoudig maar mooi en degelijk gemaakt speelgoed, wat bij velen van ons herinneringen oproept naar onze eigen jeugd.

Hier op de gracht bevindt zich de vijfde en kleinste vestiging van het Vlaamsch Broodhuys in Amsterdam. De locatie werd in 2007 vanwege de omgeving uitgekozen door het Vlaamsch Broodhuys. De vestiging is met zijn gezellige, opgeruimde uitstraling dan ook op het kleinschalige ingesteld. Uitgestalde broodjes en taartjes wekken de eetlust op, als ook de menukaart. Alles is dagvers, en wordt voor je neus klaar gemaakt. Het Vlaamsch Broodhuys heeft z’n eigen logistiek en is dus niet op derden aangewezen. Brood wordt volgens eigen recept in Vlaardingen gebakken en elke ochtend voor dag en dauw op elke vestiging aangeleverd. Er is geen wifi, maar dat maakt het juist een goede plek om je eten en drinken echt te proeven en contact te hebben met andere mensen. Cash betalen is niet langer mogelijk. Uit hygiène- en veiligheidsoogpunten kan er alleen nog gepind worden.

Eigenaar Johnny stond ooit op de markt als groenteboer. Op een dag besloot hij iets voor zich zelf te beginnen. 21 jaar later bestaat de coffeeshop met zijn naam nog steeds. Het interieur is klein maar opgeruimd met een aparte rookruimte. Zo naar buiten kijkend zie je de Elandsgracht meteen door andere ogen. Niet eens door de zoete geur die er hangt, overigens. Johnny vond de locatie op nummer 3 volgens de beproefde via-via methode, regelde de benodigde vergunningen en opende zijn deuren. Na een kleine aanlooptijd groeide de klandizie aanmerkelijk, waarbij ze overigens wel geholpen werden door het sluiten van diverse coffeeshops elders in de stad. Zelfs grootheden als The Ramones en verschillende Amerikaanse acteurs hebben bij Coffeeshop Johnny wel eens hun geest verruimd.

Deze zaak, die in 2015 alweer vijftig, ja vijf-tig, jaar bestaat, heeft in al die jaren dat het daadwerkelijk op de Elandsgracht gevestigd was, haar reputatie opgebouwd als een kleine zaak met een groot hart. Soms is het enige wat je kan maken of breken een combinatie van geduld, betrouwbaarheid en kwaliteit. Zijn klandizie bestaat deels uit buurtbewoners en deels uit horeca gelegenheden verspreid over heel Amsterdam. Coert, de eigenaar met de eeuwige glimlach op het gelaat, wast en vouwt al bijna de helft van zijn leven kleren en beleeft nog elke dag plezier aan zijn werk. De tonnen waspoeder die er in de loop der jaren door heen zijn gegaan hebben overduidelijk zijn zintuigen en zijn perspectief niet aangetast. Gelukkig maar. Dan kan hij straks met een schoon geweten met pensioen.

Als er een plek in Amsterdam is die bewijst dat wat je van ver haalt niet per se leuker of lekkerder is, dan doet het woonbootmuseum dat wel. Dat blijkt wel uit het feit dat menig Amsterdammer versteld  staat bij een bezoek. Schitterend gelegen in de Prinsengracht bivakkeert de Hendrika Maria al sinds 1997 pal aan het begin van de Elandsgracht. Initiatiefnemer Vincent van Loon kwam op het idee voor het museum toen hij als woonbootbewoner dagelijks tientallen nieuwsgierige blikken op zijn woonboot gericht wist. Het idee bleek een schot in de roos. De bezoekersaantallen overtreffen alle verwachtingen. De boot dateert uit 1914 en is zelfs enkele jaren afgezonken geweest, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, om het uit handen van de bezetter te houden. Het museum biedt een uniek kijkje in het wonen op het water, en -weliswaar door kleine raampjes- een zeer ander perspectief op de gracht en de majestueuze panden daar aan gelegen.